Hans van der Linden en Remko Kanters

5 checks om je te helpen

Je leest er steeds vaker iets over: een headless CMS. In dit artikel leggen we je uit wat het is en welke afwegingen er komen kijken bij de keuze voor headless of niet.


Wat is een headless CMS?

Content was tot voor kort voornamelijk tekst voor desktop- en mobiele websites. Maar tegenwoordig maak je content voor meer kanalen dan je website alleen, zoals social media, een app, een smartwatch of een publiek beeldscherm. De content voor deze verschillende digitale kanalen wordt vaak apart beheerd in de achterliggende systemen. Deze multichannel aanpak kost vaak veel tijd, je moet teksten dubbel beheren en het is een kunst om de content op verschillende kanalen in lijn te houden. Met de komst van steeds meer digitale kanalen zal deze problematiek alleen maar groeien.

Je klanten schakelen gedachteloos tussen al je digitale kanalen en verwachten op ieder kanaal content die naadloos op elkaar aansluit. Wil je de ervaring van je klant op alle kanalen gelijk houden, dan is het essentieel je content zo te schrijven en beheren, dat die geschikt is voor alle digitale kanalen (omni-channel aanpak).

Hier komt een headless Content Management Systeem om de hoek kijken. Bij een headless CMS is de opslag van content namelijk gescheiden van de presentatie van diezelfde content. In een traditioneel web Content Management Systeem wordt de content én de vormgeving (= web kanaal) beheerd, terwijl de focus in het headless CMS alleen ligt op het beheren van de content. Het headless CMS blinkt uit in workflows, contentplanning en samenwerken aan content en ondersteunt redactieteams bij het beheren van de content-levenscyclus. Via een technische koppeling (Web API) halen de kanalen (= de frontend) de content uit het headless CMS op. Het traditionele web CMS is ‘onthoofd’; de frontend is geen onderdeel van het CMS.

Een headless CMS is niet altijd beter dan een web CMS. We hebben 5 afwegingen op een rijtje gezet, die je helpen bij de keuze of een headless CMS voor jouw organisatie geschikt is.

Wil je meer weten of alvast een afspraak inplannen om de mogelijkheden voor jouw organisatie te bespreken?


1. Hoeveel kanalen zet je in je kanalenmix in (single channel of omni channel)

Heb je alleen een website waar je structureel content voor beheert (= single channel), of is er ook content voor meerdere kanalen (= omni channel)? En hoe ziet je contentstrategie er over 3 jaar uit? Verwacht je dan ook meer content te gaan verspreiden naar sociale media, print, mailings, een publiek beeldscherm, een app of een smartwatch? Wil je voorbereid zijn op andere opkomende technologieën zoals Internet of Things (IoT) oplossingen of slimme spraak assistenten? Dan zal een headless CMS je veel voordelen bieden. De content wordt immers voor alle kanalen op één centrale plaats beheerd. Je headless CMS fungeert dan als een centrale ‘contenthub’; in het CMS beheer je de content en de kanalen halen de content op uit het CMS, om te presenteren.


2. Content als eindproduct of content first

Content wordt nu meestal opgeslagen als één integraal eindproduct; een nieuwsartikel, pagina, blog, social media bericht. Soms zelf met tekstopmaak en onderlinge relaties erin. Doordat een headless CMS content kan hergebruiken over verschillende kanalen, zul je ook anders moeten omgaan met het contentbeheer. Content wordt in kleinere stukjes opgeslagen in één grote “contentbak” en voorzien van metadata. Verschillende stukjes content vormen samen met de frontend het scherm in je app of op je site.

Dit betekent dat je goed moet nadenken over je content. Ga je aan de slag met een headless CMS hanteer dan het ‘content first’ principe; denk eerst na over wat je wil zeggen en pas daarna hoe het eruit komt te zien.
Is content in jouw strategie geen eindproduct, dan het kan een headless CMS voordelen bieden en doe je er goed aan om je huidige content en de gewenste contentstructuur goed in kaart te brengen.


3. CMS zelf hosten of als dienst afnemen

Een headless CMS kan als clouddienst worden afgenomen. Er zijn ook partijen die het als ‘traditioneel’ softwarepakket aanbieden. Dan kan het door je eigen IT afdeling of een derde partij gehost worden.

Een headless CMS als clouddienst heeft als voordeel dat upgrades automatisch doorgevoerd worden door de leverancier. De leverancier is dan volledig verantwoordelijk voor de beschikbaarheid van het systeem. Dit model heet Content as a Service (CaaS model). Omdat de leverancier automatisch updates uitvoert, kunnen met grote regelmaat nieuwe mogelijkheden in het CMS beschikbaar komen. Kanttekening is dat de content op de omgeving van de leverancier staat (denk aan de AVG). Doordat hij volledig verantwoordelijk is voor de beschikbaarheid van het systeem, ligt ook de snelheid (vaak bepaald door het afgenomen abonnementstype) volledig in handen van de CMS-leverancier.

Als het headless CMS door je eigen IT afdeling of door een derde partij wordt gehost (in een Private Cloud) is er in de praktijk meer controle als beschikbaarheid en snelheid niet naar wens zijn. Hier staat tegenover dat je rekening moet houden met hosting- en beheerkosten.


4. Welke implementatiepartner biedt de beste oplossing voor jouw kanaal

De mate van afhankelijkheid van een leverancier bij een overstap naar een headless CMS hangt af van de situatie. Als je het headless CMS als clouddienst afneemt, heb je grote afhankelijkheid van de leverancier van het CMS, maar tegelijkertijd ontstaat wel de mogelijkheid om voor elk kanaal de beste implementatiepartner te kiezen. De publieke website kan dus worden gerealiseerd en gehost door partner A, het intranet door partner B en je mobiele app door partner C. Ze maken allemaal gebruik van dezelfde technische koppeling met het headless CMS, maar ieder kanaal heeft zijn eigen implementatie en vormgeving. Of het de ideale situatie is om met heel veel verschillende implementatiepartners te werken, is natuurlijk maar de vraag. Maar het biedt je in ieder geval de mogelijkheid tot flexibiliteit en keuze van de beste leverancier per kanaal.


5. Wil je de kosten per kanaal duidelijker inzichtelijk krijgen

Je zou de overstap naar een headless CMS als een kostenbesparing kunnen zien. Bij een traditioneel CMS brengt een upgrade naar een nieuwe CMS-versie de nodige kosten met zich mee. Het idee is dat je deze kosten niet meer hebt wanneer je voor een headless CMS als clouddienst kiest. Vooral wanneer het als clouddienst wordt afgenomen en de upgrades automatisch door de leverancier worden doorgevoerd. Dit klopt deels, maar enige nuancering is wel op zijn plaats. De nieuwe mogelijkheden aan de contentbeheerkant van het headless CMS komen beschikbaar bij de upgrade. Maar als er ook aanpassingen nodig zijn op een van de kanalen, dan zul je daar ook in moeten investeren. Wel met de geruststelling dat een automatisch doorgevoerde nieuwe versie van het headless CMS nooit de bestaande technische koppeling verstoort. In de praktijk kun je de kosten specifieker per kanaal inzichtelijk kunt maken.


Advies of meer informatie nodig?

Deze 5 checks zijn belangrijke afwegingen bij de keuze voor een headless CMS. Deze keuze is per situatie echter anders. Wij hebben meerdere klanten geadviseerd en geholpen bij de keuze en de migratie van traditioneel web CMS naar headless. Wil je hier meer over weten of wil je eens een headless CMS zoals Kentico Kontent eens in actie zien? Dan komen we graag een keer langs om mee te denken en voorbeelden uit de praktijk te laten zien.

TrueLime is Kentico Gold Partner en levert digitale oplossingen op basis van het Kentico EMS en Kentico Kontent, het headless CMS van Kentico.

Headless CMS kennissessie bijwonen of een afspraak maken?

Laat je gegevens achter en we nemen zo snel mogelijk contact met je op!
LimeScape.Form.MandatoryFields